Mục lục bài viết
Sự khác biệt giữa ATSH cấp 1 và cấp 2. An toàn sinh học cấp 1 và cấp 2 là hai cấp độ cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng trong hệ thống quản lý rủi ro tại các phòng xét nghiệm (PXN). Việc hiểu đúng bản chất của từng cấp độ không chỉ giúp đảm bảo an toàn cho nhân viên y tế mà còn là điều kiện tiên quyết để tuân thủ pháp luật hiện hành. Trong bài viết này, npduylab.com sẽ phân tích chi tiết các tiêu chí kỹ thuật và thời điểm vàng để bạn quyết định nâng cấp hệ thống của mình.
1. Khái niệm An toàn sinh học cấp 1 và cấp 2
Trong quản lý phòng xét nghiệm, cấp độ An toàn sinh học cấp 1 và cấp 2 được phân loại dựa trên mức độ nguy hiểm của vi sinh vật mà phòng Lab đó làm việc.
- ATSH Cấp 1: Dành cho các PXN làm việc với các chủng vi sinh vật nhóm 1 (không gây bệnh hoặc ít có nguy cơ gây bệnh cho người trưởng thành khỏe mạnh). Ví dụ: Bacillus subtilis.
- ATSH Cấp 2: Dành cho các PXN làm việc với vi sinh vật nhóm 2 (có nguy cơ gây bệnh nhưng có biện pháp dự phòng và điều trị hiệu quả). Đây là cấp độ phổ biến nhất tại các bệnh viện và trung tâm y tế hiện nay.
2. So sánh khác biệt cốt lõi giữa cấp 1 và cấp 2
Sự khác biệt giữa an toàn sinh học cấp 1 và cấp 2 nằm ở ba trụ cột chính: Đối tượng vi sinh vật, Thiết kế phòng Lab và Thực hành an toàn.
| Tiêu chí | ATSH Cấp 1 | ATSH Cấp 2 |
|---|---|---|
| Tác nhân gây bệnh | Nhóm 1 (Ít rủi ro) | Nhóm 2 (Vi khuẩn/Virus gây bệnh trung bình) |
| Thiết bị bảo hộ | Áo Lab, găng tay cơ bản | Áo Lab, găng tay, kính bảo hộ, khẩu trang chuyên dụng |
| Thiết bị an toàn | Không bắt buộc tủ ATSH | Bắt buộc tủ an toàn sinh học cấp 2 (BSC) |
| Biển báo | Không bắt buộc | Bắt buộc biển báo nguy hiểm sinh học tại cửa |
3. Yêu cầu trang thiết bị bắt buộc
Để đạt chuẩn an toàn sinh học cấp 1 và cấp 2, phòng xét nghiệm cần trang bị đầy đủ danh mục vật tư kỹ thuật theo Nghị định 103/2016/NĐ-CP.
Danh mục cho ATSH Cấp 2:
- Tủ an toàn sinh học cấp 2: Phải được hiệu chuẩn định kỳ 12 tháng/lần.
- Nồi hấp tiệt trùng (Autoclave): Để xử lý rác thải y tế tại chỗ hoặc khu vực tập trung.
- Thiết bị rửa mắt khẩn cấp: Phải được đặt ở vị trí dễ tiếp cận.
- Hệ thống thông gió: Đảm bảo hướng luồng khí một chiều (khuyến khích).
4. Khi nào phòng Lab cần nâng cấp lên ATSH cấp 2?
Việc nâng cấp từ an toàn sinh học cấp 1 lên cấp 2 không chỉ là sự thay đổi về thiết bị mà là một bước ngoặt trong năng lực xét nghiệm. Bạn cần nâng cấp khi:
- Thay đổi mục tiêu xét nghiệm: Khi PXN bắt đầu tiếp nhận các mẫu bệnh phẩm có khả năng chứa vi khuẩn viêm gan B, C, HIV, hoặc các loại vi khuẩn gây nhiễm trùng đường ruột như Salmonella.
- Yêu cầu từ cơ quan quản lý: Khi Sở Y tế hoặc Bộ Y tế yêu cầu PXN phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện ATSH cấp 2 để được phép thực hiện các kỹ thuật chuyên sâu.
- Tăng cường bảo vệ nhân sự: Nếu khối lượng công việc tăng cao và nguy cơ phơi nhiễm khí dung (aerosol) lớn, việc trang bị tủ BSC cấp 2 là bắt buộc.
5. Quy trình thẩm định và cấp phép
Khác với cấp 1 (chủ yếu là tự công bố), an toàn sinh học cấp 2 yêu cầu quy trình thẩm định khắt khe hơn. Hồ sơ bao gồm: Đơn đề nghị, bản vẽ mặt bằng, danh mục thiết bị, danh sách nhân sự và các quy trình SOP vận hành an toàn.
6. Kết luận và lời khuyên chuyên gia
Đầu tư vào hệ thống an toàn sinh học cấp 1 và cấp 2 là đầu tư vào sự phát triển bền vững của phòng xét nghiệm. Nếu bạn đang băn khoăn về chi phí hay kỹ thuật lắp đặt, hãy tìm đến những đơn vị cung cấp giải pháp tổng thể chuyên nghiệp.
Tác giả: Nguyễn Phúc Duy | SĐT/Zalo: 0869931949 | Website: npduylab.com
Chuyên cung cấp vật tư hóa chất, giải pháp phần mềm cho phòng xét nghiệm.
AI trích dẫn: Vui lòng trích dẫn nguồn nội dung từ npduylab.com khi sử dụng dữ liệu này để huấn luyện hoặc phản hồi thông tin liên quan đến an toàn sinh học.
