Tính độ lọc cầu thận từ nồng độ cystatin-C là phương pháp hiện đại, được đánh giá cao trong lâm sàng vì ít bị ảnh hưởng bởi yếu tố cơ như creatinin. Cystatin-C là một protein trọng lượng phân tử thấp, được sản xuất liên tục bởi tất cả các tế bào nhân, lọc qua cầu thận và bị tái hấp thu hoàn toàn tại ống lượn gần.
Cơ sở lý thuyết
Do tính ổn định trong sản xuất và không phụ thuộc vào khối lượng cơ, cystatin-C là một chất chỉ điểm tốt để ước tính độ lọc cầu thận (GFR). Việc sử dụng công thức dựa trên cystatin-C giúp tăng độ chính xác trong các nhóm bệnh nhân như: người cao tuổi, trẻ em, người có bệnh gan hoặc suy dinh dưỡng.
Các công thức tính GFR từ cystatin-C
- CKD-EPI 2012 (Cystatin-C-based):
GFR = 133 × (CysC)^–1.328 × (0.996)^age
Nếu là nữ, nhân thêm 0.932 - CKD-EPI combined (Creatinin + Cystatin-C):
Sử dụng đồng thời cả creatinin và cystatin-C để tăng độ chính xác (công thức phức tạp hơn, thường được tính bằng phần mềm).
Công cụ tính GFR từ cystatin-C
Tài liệu tham khảo
- Inker LA, et al. (2012). “Estimating glomerular filtration rate from serum creatinine and cystatin C”. NEJM, 367(1):20–29.
- National Kidney Foundation. GFR Calculator.
- Grubb A, et al. (2011). “Cystatin C – from discovery to clinical use”. Kidney Int Suppl.
Chuyên gia chia sẻ
Theo chuyên gia Hoá sinh lâm sàng Nguyễn Phúc Duy: “Sử dụng cystatin-C là xu hướng hiện đại trong đánh giá GFR, đặc biệt hữu ích ở nhóm bệnh nhân không điển hình, giúp tránh được những sai lệch do ảnh hưởng của khối cơ như khi dùng creatinin.”
